متا دیتا | فرا داده چیه و چگونه می تونم پاکش کنم؟!

متا دیتا | فرا داده چیه و چگونه می تونم پاکش کنم؟!

چند سال پیش نمی دونم پادکست شماره چندم رادیو گیگ از جادی رو داشتم گوش می دادم که در بخش در اعماقش داشت در مورد meta-data (متا دیتا | فراداده) صحبت می کرد. مضمون حرفش هم به ای ترتیب بود که حواستون به فرا داده ها باشه چون ممکنه کار دستتون بده مثل همون کاری که دست آقای مک‌آفی داد! (اره این همون مک‌آفی هست که آنتی‌ویروس مک‌آفی رو درست کرد. درضمن، اکیدا توصیه می کنم اپزود 36 از چنل‌بی‌پادکست‌ در مورد مک‌کافی رو ببینید)
حالا تو این پست می خوایم برسی کنیم و ببینیم فراداده یا همون متا دیتا ها چی ‌ها هستن و چگونه می تونیم مدیریتش کنیم که کار دستمون نده 😉

طبق تعریف ویکی‌پدیا:‌ فراداده، داده‌نما یا مِتادیتا (به انگلیسی: Metadata) به اون دسته از داده‌ها می گویند که جزئیات یک داده دیگر را تشریح می‌کنه. به عبارت دیگه «فراداده‌ها، دادههایی هستند درباره داده‌های دیگر». از کاربردهای متا دیتا می‌تونیم به، کاوش، بازیابی و مستندسازی اشاره کنیم. برای شفافیت و ملموس کردن منظور از فراداده ها من مثال دوربین عکاسی رو می زنم، دوربین‌های عکاسی دیجیتال به‌ همراه فایل‌های تصویری که از یک شیء می‌گیرند مقداری داده هم به اون اضافه می کنند که شامل اطلاعاتی مثل مُدل دوربین و کارخانه سازنده آن، همراه با فایل اصلی ذخیره می شه. با باز کردن و ویرایش یک فایل دیجیتال توسط برنامه‌های کامپیوتری (مانند فوتوشاپ یا گیمپ)، متادیتاهای موجود در فایل اورژینال از بین رفته واین‌جوری فایل اورژینال (اصالت) خودش را از دست می‌ده و به‌عنوان یک فایل دست‌کاری‌شده و غیراصل درمیآید. این متادیتاها فایل‌هایی متنی هستند که همراه با عکس و در درون فایل آن ذخیره می‌شن و درحالت عادی یا هنگام مشاهده فایل عکس قابل‌مشاهده نمی‌باشند. تاریخچه این پدیده هم به دورانی برمی‌گرده که در اون شرکت‌های سازنده برای اثبات اینکه آیا یک تصویر گرفته‌شده با کیفیت مشخص مربوط به دوربین‌های دیجیتالی ساخت این شرکت می‌باشد یا نه، به فایل‌های موجود متادیتا را اضافه می کردند که البته امروزه روز، برای اثبات اورژینال و اصل بودن یک تصویر دیجیتال نیز از آن استفاده میشه. فرض کنید تصویری را به شما نشان می‌دهند و از شما می‌خواهند تا اثبات کنید که آیا این تصویر یک تصویر واقعی و اورژینال می‌باشد یا اینکه یک تصویر ساخته‌شده یا دست‌کاری‌شده توسط برنامه‌های کامپیوتری است. شما برای انجام این عمل با مراجعه به متادیتاهای موجود در فایل دیجیتال پی می‌برید که این فایل از چه نوعی هست.
حال، اگر نخواهیم چه! فرض کنید من عکسی دارم و نمی خواهم متا دیتا ها در آن درج شود و همچنین نمی خواهم در آن دست ببرم، حالا چه کار باید بکنم.
من نرم‌افزار آزاد و رایگان اکسیف تول (به انگلیسی: ExifTool) رو پیشنهاد می کنم. که برنامه ایست برای نمایش و ویرایش برچسب، شناسایی فراداده‌ها و تجزیه داده‌های تصویرهای دیجیتال. جالبه که بدونم فلیکر، سایت اشتراک گذاری تصویر و ویدئو، جهت تجزیه (Parsing) تصاویر از این برنامه استفاده می‌کند و اکسیف تول در سال ۲۰۰۳ م توسط فردی به نام فیل هاروی، با زبان برنامه‌نویسی پرل تولید شده است.
از قالب های مورد پشتیبانی‌اش می تونم به Exif, IPTC, XMP, JFIF, GeoTIFF, ICC-Profile, Photoshop IRB, FlashPix, AFCP، jpg، tiff, gif, ID3 و بسیاری قالب‌های گرافیکی دیگه اشاره کنم همچنین اکسیف تول می تونه نام سازندگان دوربین‌های دیجیتال رو هم ویرایش کنه.
این ابزار برای ویندوز و مک و توازیع گنو/لینوکس ارائه شده که ما در اینجا نحوه نصب و استفاده در اوبونتو رو توضیح می دیم (خاطر نشان کنم می تونید از نسخه آنلاین در وبسایت metapicz استفاده کنید).
برای نصب:‌
sudo apt install libimage-exiftool-perl

خواندن عکس:
exiftool /tmp/my_photo.jpg
پاک کردن متا دیتا:
exiftool -all= /tmp/my_photo.jpg

که در این صورت قبلش این بوده:
ExifTool Version Number : 8.60
File Name : my_photo.jpg
Directory : /tmp
File Size : 3.0 MB
File Modification Date/Time : 2013:02:24 12:08:10-08:00
File Permissions : rw-rw-r--
File Type : JPEG
MIME Type : image/jpeg
Exif Byte Order : Big-endian (Motorola, MM)
Orientation : Unknown (0)
Y Cb Cr Positioning : Centered
X Resolution : 72
Y Resolution : 72
Resolution Unit : inches
Modify Date : 2013:02:24 11:25:27
Make : Samsung
Camera Model Name : Galaxy Nexus
Exif Version : 0220
Flashpix Version :
Color Space : sRGB
Components Configuration : Y, Cb, Cr, -
Compressed Bits Per Pixel : 0
Exif Image Width : 1944
Exif Image Height : 2592
Date/Time Original : 2013:02:24 11:25:27
Create Date : 2013:02:24 11:25:27
Exposure Time : 1/354
F Number : 2.8
Exposure Program : Aperture-priority AE
ISO : 50, 0, 0
Shutter Speed Value : 1/353
Aperture Value : 2.6
Brightness Value : 0
Exposure Compensation : 0
Max Aperture Value : 2.6
Subject Distance : 0 m
Metering Mode : Multi-spot
Light Source : Daylight
Flash : No Flash
Focal Length : 3.4 mm
Flash Energy : 0
Exposure Index : undef
Sensing Method : One-chip color area
Scene Type : Directly photographed
Custom Rendered : Custom
Exposure Mode : Auto
White Balance : Auto
Digital Zoom Ratio : 1
Scene Capture Type : Standard
Contrast : Normal
Saturation : Normal
Sharpness : Normal
Subject Distance Range : Unknown
Image Unique ID : OAEL01
GPS Time Stamp : 19:25:27
GPS Date Stamp : 2013:02:24
Compression : JPEG (old-style)
Thumbnail Offset : 2143
Thumbnail Length : 10941
Image Width : 1944
Image Height : 2592
Encoding Process : Baseline DCT, Huffman coding
Bits Per Sample : 8
Color Components : 3
Y Cb Cr Sub Sampling : YCbCr4:2:0 (2 2)
Aperture : 2.8
GPS Date/Time : 2013:02:24 19:25:27Z
Image Size : 1944x2592
Shutter Speed : 1/354
Thumbnail Image : (Binary data 10941 bytes, use -b option to extract)
Focal Length : 3.4 mm
Light Value : 12.4
و بعدش این شده:
ExifTool Version Number : 8.60
File Name : my_photo.jpg
Directory : /tmp
File Size : 2.9 MB
File Modification Date/Time : 2013:02:24 12:21:39-08:00
File Permissions : rw-rw-r--
File Type : JPEG
MIME Type : image/jpeg
Image Width : 1944
Image Height : 2592
Encoding Process : Baseline DCT, Huffman coding
Bits Per Sample : 8
Color Components : 3
Y Cb Cr Sub Sampling : YCbCr4:2:0 (2 2)
Image Size : 1944x2592

بن‌مایه ها: نصب و طریقه انجام و ویکی‌پدیا ExifTool

برچسب ها: گنو/لینوکس, نرم‌افزار

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری ارسال نشده است

نظرات خود را ارسال کنید

ارسال نظر به عنوان میهمان
پیوست ها (0 / 3)
کوقعیت خود را به اشتراک بگذارید

خبرنامه!

آدرس ایمیلتون :